1 a.kal 1 n daya pikir (untuk mengerti dsb); pikiran; ingatan: makhluk tuhan mempunyai ~ ialah manusia ; 2 n daya upaya; ikhtiar; jalan atau cara melakukan sesuatu: minta ~ (kpd) ; 3 n tipu daya; mus-lihat; kecerdikan; kelicikan: penipu tidak akan kekurangan ~ ; 4 n kemampuan melihat cara-cara memahami lingkungan ; -- akar berpulas tak patah, pb 1 orang yg sudah pandai tidak mudah kalah dl perbantahan ; -- tak sekali tiba, pb 1 tidak ada suatu usaha yg sekali terus jadi dan sempurna ; berubah --, ki 1 gila ; kehilangan --, ki 1 putus asa; bingung (tidak tahu apa yg harus dikerjakan) ; -- budi 1 pikiran sehat ; -- bulus 1 tipu muslihat yg licik ; -- dua jengkal 1 merasa sama dng orang lain ; -- geladah 1 tipu muslihat yg licik ; -- kancil 1 akal bulus ; -- keling 1 akal bulus ; -- labah-labah 1 akal bulus ; -- melintas 1 pikiran yg tiba-tiba timbul ; -- sejengkal 1 merasa diri lebih dr orang lain ; -- tiga jengkal 1 merasa diri kurang dr orang lain ; -- ubi 1 akal bulus
a.kal-a.kal a cak 1 pura-pura; dibuat-buat: ia sakit akal saja krn malas ke sekolah
ber.a.kal v 1 mempunyai akal: manusia ialah makhluk yg ~ ; 2 v cerdik; pandai; pandai mencari ikhtiar: orang yg ~ tidak mudah putus asa
meng.a.kal.i v 1 mencari akal (ikhtiar, daya, upaya) untuk melakukan sesuatu: oleh sebab itu, kemudian dia ~ nya menjual barangnya sepotong-potong ; 2 v memperdayakan; menipu secara licik sekali: penipu itu sudah biasa ~ orang
meng.a.kal.kan v 1 mengikhtiarkan; mencarikan daya upaya: kita harus ~ agar pekerjaan ini dapat terlaksana
se.a.kal-a.kal adv 1 sekuat-kuatnya; dng segenap tenaga dan pikiran
se.a.kal n 1 seakal-akal